Contents
- Een jongen die volledig afhankelijk was van anderen
- Het gespecialiseerde centrum sloeg al jaren alarm
- De dag waarop alle hulp te laat kwam
- Twaalf kilogram: de onthutsende resultaten van de autopsie
- Een woning die niet aan zijn noden was aangepast
- Ouders wijzen naar elkaar
- Van verwaarlozing naar een proces voor moord
- Een leven dat niet beschermd werd
Een jongen die volledig afhankelijk was van anderen
Esekia werd op 10 januari 2012 geboren als vierde kind in een gezin dat uiteindelijk zes kinderen zou tellen. Zijn leven verliep vanaf jonge leeftijd anders dan dat van andere kinderen. Toen hij ongeveer zes maanden oud was, ontdekten artsen dat hij leed aan hersenverlamming. De aandoening was ernstig en betekende dat hij zijn hele leven intensieve ondersteuning en medische begeleiding nodig zou hebben.
Esekia kon niet zelfstandig lopen of spreken. Hij was incontinent en moest met een flesje worden gevoed. Voor vrijwel alles was hij afhankelijk van de mensen die voor hem moesten zorgen. Zijn lichamelijke beperkingen maakten hem bijzonder kwetsbaar: hij kon niet zelf aangeven wat hij nodig had, niet zelfstandig eten halen en niet vertellen wanneer er iets misging.
Juist daarom was de zorg voor hem zo belangrijk. Zijn gezondheid moest nauwlettend worden opgevolgd en zijn voeding mocht niet aan het toeval worden overgelaten. Voor een kind in zijn toestand konden gemiste medische afspraken en onvoldoende verzorging ernstige gevolgen hebben.
Maar volgens de informatie uit het gerechtelijk dossier ging het in de jaren voor zijn overlijden steeds slechter met de jongen. De zorgen over zijn toestand namen toe, terwijl de hulpverlening uiteindelijk onvoldoende greep kreeg op de situatie thuis.
Het gespecialiseerde centrum sloeg al jaren alarm
Toen Esekia drie jaar oud was, werd besloten hem drie dagen per week naar een gespecialiseerd centrum in Bergen te laten gaan. Daar kon hij begeleiding en verzorging krijgen die aansloten bij zijn medische behoeften. Het personeel volgde zijn ontwikkeling en merkte na verloop van tijd dat zijn toestand achteruitging.
In oktober 2019 werden de sociale diensten op de hoogte gebracht van de problemen binnen het gezin. De jeugdbeschermingsdienst van de Franse Gemeenschap, de SAJ, kreeg signalen dat de omstandigheden waarin Esekia leefde ernstige zorgen opriepen.
De situatie verbeterde niet voldoende. In februari 2023 beëindigde het gespecialiseerde centrum de samenwerking met de ouders, omdat zij zich volgens het dossier niet aan het behandelprotocol hielden en afspraken misten. Voor een jongen die zo afhankelijk was van medische opvolging, was dat bijzonder zorgwekkend.
De SAJ besloot uiteindelijk dat verdere stappen noodzakelijk waren. Op 26 april 2023 vroeg de dienst om de zaak aan de rechtbank voor te leggen. Er werd een hoorzitting gepland op 1 juni. Die moest duidelijk maken welke bescherming Esekia nodig had en hoe zijn situatie kon worden aangepakt.
Maar die zitting zou er nooit komen zoals gepland.
De dag waarop alle hulp te laat kwam
Op 31 mei 2023, één dag voor de geplande zitting, ging het thuis in Frameries dramatisch mis. Volgens het dossier stuurde vader Gilles om 13.23 uur een video naar moeder Marjorie. Daarop was Esekia te zien terwijl hij op de zetel lag en ernstige ademhalingsproblemen leek te hebben.
Pas om 14.44 uur werden de hulpdiensten gebeld. Dat was één uur en 21 minuten na het versturen van de video. Toen de hulpverleners arriveerden, konden ze niets meer doen om het leven van de jongen te redden.
Het nieuws van zijn overlijden bereikte de jeugdrechter op een bijzonder wrang moment. Op 1 juni, de dag waarop de rechtbank zich over zijn bescherming zou buigen, moest worden vastgesteld dat Esekia de dag voordien al was overleden.
De jongen voor wie de hulpverlening zo dringend bescherming had gevraagd, kon niet meer worden geholpen. De geplande hoorzitting veranderde daarmee in een zaak rond zijn dood.
Twaalf kilogram: de onthutsende resultaten van de autopsie
Na zijn overlijden werd een gerechtelijk onderzoek ingesteld. De bevindingen van de autopsie maakten duidelijk hoe ernstig de lichamelijke toestand van Esekia was geweest. Hij was 105 centimeter groot, maar woog op het moment van zijn dood slechts twaalf kilogram.
In januari, enkele maanden eerder, woog hij nog ongeveer twee kilogram meer. In vijf maanden tijd was hij dus vijftien procent van zijn lichaamsgewicht verloren. Zijn maag bleek leeg en de artsen stelden ernstige chronische ondervoeding vast.
Die cijfers geven een bijzonder aangrijpend beeld van de toestand waarin de elfjarige jongen verkeerde. Voor een kind dat zelf niet zelfstandig kon eten en volledig afhankelijk was van zijn verzorgers, was voldoende voeding geen vanzelfsprekendheid, maar een absolute levensbehoefte.
Het ging volgens de autopsie niet om een kortstondig probleem. De vastgestelde ondervoeding was chronisch en had zich over een langere periode ontwikkeld. Dat maakt de vraag hoe zijn toestand zo ver kon verslechteren een van de centrale kwesties in het proces.
Een woning die niet aan zijn noden was aangepast
Ook de huiszoeking bracht verontrustende omstandigheden aan het licht. Speurders troffen in de woning een bijzonder slechte hygiënische situatie aan. De gezinsleden sliepen op matrassen op de grond, er was geen werkend toilet en de koelkast was leeg.
Bovendien was de woning niet aangepast aan de behoeften van Esekia, die een rolstoel gebruikte. Voor een kind met zulke ernstige lichamelijke beperkingen waren veilige leefomstandigheden en aangepaste voorzieningen van groot belang.
Volgens het dossier beschikte het gezin over een gezamenlijk inkomen van ongeveer 4.000 tot 5.000 euro per maand, afkomstig uit het loon van moeder Marjorie en uitkeringen. Vader Gilles werkte niet. In het onderzoek kwamen ook zijn alcoholgebruik, marihuanagebruik en online gokgedrag aan bod.
Daarnaast was er sprake van financiële problemen. Gilles gaf toe een schuld van ongeveer 50.000 euro te hebben, maar verklaarde dat dit bedrag overeenkwam met achterstallige kinderalimentatie. De financiële situatie en de omstandigheden in huis maken deel uit van het bredere beeld dat tijdens het proces aan bod zal komen.
Ouders wijzen naar elkaar
Tijdens haar verhoor gaf Marjorie toe dat Esekia in de laatste maanden van zijn leven niet de verzorging had gekregen die hij nodig had. Ze legde een deel van de verantwoordelijkheid bij haar partner. Volgens haar hadden zijn problemen met drugs en gokken bijgedragen aan de financiële moeilijkheden binnen het gezin.
Daarmee kwam ook de vraag naar boven wie precies verantwoordelijk was voor de zorg van Esekia en waarom de signalen van de hulpverlening niet tot een verbetering hadden geleid. De jongen was immers niet in staat om zelf hulp te zoeken of zijn situatie onder woorden te brengen.
De vader erkende zijn gokschulden, maar gaf daarvoor een andere verklaring dan de beschuldigingen die in het dossier naar voren kwamen. Het onderzoek richtte zich uiteindelijk op de verantwoordelijkheid van beide ouders en op de omstandigheden waarin hun zoon jarenlang moest leven.
Op 9 juni 2023 werden Gilles en Marjorie allebei onder aanhoudingsbevel geplaatst. De moeder zit nog altijd in de gevangenis. De vader kreeg op 4 december van vorig jaar een enkelband en werd onder elektronisch toezicht geplaatst.
Van verwaarlozing naar een proces voor moord
Aanvankelijk werden de ouders vervolgd voor verwaarlozing. Later besliste het parket dat de zaak voor het hof van assisen moest komen, waar zij zich nu moeten verantwoorden voor moord.
Dat is een ingrijpende juridische stap. Het betekent dat niet alleen de omstandigheden van Esekia’s verzorging worden onderzocht, maar dat de jury ook moet beoordelen of zijn ouders hem opzettelijk hebben laten sterven.
De centrale vraag is wat er zich in de laatste maanden en op de laatste dag van zijn leven precies heeft afgespeeld. Welke verantwoordelijkheid droegen zijn ouders voor zijn ondervoeding? Waarom werden de medische en sociale signalen niet tijdig opgevolgd? En hoe moet het uitblijven van snelle hulp worden beoordeeld toen Esekia ernstige ademhalingsproblemen leek te hebben?
Dat zijn vragen waarop het proces antwoorden moet bieden. De jury zal uiteindelijk moeten beslissen over de schuld van beide ouders.
Een leven dat niet beschermd werd
Voor Esekia kwam de bescherming waar de hulpverlening om had gevraagd uiteindelijk te laat. Hij was elf jaar oud, kon niet zelfstandig voor zichzelf zorgen en was volledig afhankelijk van volwassenen. Zijn overlijden laat daardoor niet alleen een gerechtelijk dossier achter, maar ook een bijzonder pijnlijke vraag over de bescherming van kwetsbare kinderen.
De signalen waren er al jaren. Het gespecialiseerde centrum merkte zijn achteruitgang op, de sociale diensten werden ingelicht en uiteindelijk werd een hoorzitting aangevraagd. Maar voordat de rechtbank zich over zijn situatie kon buigen, was Esekia overleden.
Nu moet het hof van assisen reconstrueren hoe het zover heeft kunnen komen. De autopsie, de verklaringen van de ouders, de bevindingen tijdens de huiszoeking en de eerdere waarschuwingen van de hulpverlening zullen daarbij een belangrijke rol spelen.
Esekia kan zelf niet meer vertellen wat hij heeft meegemaakt. De verantwoordelijkheid om de omstandigheden van zijn dood te onderzoeken, ligt nu bij justitie. En voor de jury wacht een zware beslissing: niet alleen over wat er in het gezin is gebeurd, maar vooral over de vraag of zijn ouders schuldig zijn aan de dood van hun eigen zoon.

