‘Alleen wanneer ik zing, voel ik me weer helemaal mezelf…’ – Emma Kok (18) vertelt openhartig over haar chronische maagverlamming en de dagelijkse strijd die daarbij komt kijken. Ondanks de pijn en de moeilijke momenten blijft muziek haar houvast, want op het podium kan ze even vergeten wat haar lichaam haar allemaal aandoet…

8 min read

Contents
  1. Een leven dat al vroeg in het teken stond van ziekte
  2. Een dagelijkse strijd die anderen niet altijd zien
  3. Pijnlijke herinneringen aan haar schooltijd
  4. Muziek geeft haar de vrijheid die ze zo hard nodig heeft
  5. André Rieu opent de deur naar een nieuwe wereld
  6. Voortdurend alert op medische risico’s
  7. Een ziekte waar nog veel te weinig over bekend is
  8. Haar dromen zijn groter dan haar ziekte

Een leven dat al vroeg in het teken stond van ziekte

De gezondheidsproblemen van Emma begonnen toen ze nog maar een baby was. Volgens haar moeder Nathalie viel het al snel op dat er iets niet helemaal goed ging. Emma spuugde opvallend veel en toen haar groei na enkele maanden achterbleef, belandde het gezin in een lange medische zoektocht. Aanvankelijk dachten artsen dat ze een ernstige vorm van reflux had. Daarvoor moest ze meerdere keren worden geopereerd.

Toen Emma negen maanden oud was, kreeg ze voor het eerst sondevoeding. Pas op haar tiende werd duidelijk wat er werkelijk aan de hand was: ze had gastroparese, een chronische maagverlamming waarbij de maag het voedsel niet op de normale manier verwerkt. Voor Emma betekent de aandoening dat ze niet gewoon kan eten en haar voeding via een sonde moet krijgen.

Voor Nathalie veranderde het leven daardoor ingrijpend. Ze had een eigen schoonheidssalon, maar de zorg voor haar dochter vroeg zoveel aandacht dat ze besloot haar werk als schoonheidsspecialiste op te geven. Ze moest voortdurend bereikbaar zijn en in de buurt blijven, voor het geval er iets misging. „Ik stond continu stand-by: als er iets met Emma was, dan moest ik naar haar toe”, vertelde ze.

Als moeder wilde Nathalie vooral voor haar dochter kunnen zorgen en haar troosten wanneer dat nodig was. Ze wilde niet dat hun band uitsluitend zou draaien om medische handelingen. In de loop der jaren leerde het gezin steeds meer zorgtaken zelf uitvoeren. Inmiddels regelt Emma vrijwel alles zelfstandig: ze vult vier keer per dag haar voeding bij, verwisselt de slangetjes en maakt de containers schoon.

Een dagelijkse strijd die anderen niet altijd zien

Hoewel Emma nooit een leven zonder gastroparese heeft gekend, betekent dat niet dat ze haar situatie gemakkelijk vindt. Vooral de sociale gevolgen van haar ziekte kunnen zwaar wegen. Eten en drinken spelen een vanzelfsprekende rol in het leven van jongeren, maar juist dat is voor haar niet mogelijk.

„Ik fantaseer er elke dag over hoe het zou zijn als ik geen gastroparese had”, vertelt Emma. Een afspraak met vriendinnen, een date of gewoon ergens iets gaan drinken: voor veel leeftijdsgenoten zijn het kleine, spontane momenten. Voor Emma zijn het situaties waarin ze telkens opnieuw wordt geconfronteerd met wat haar ziekte haar ontneemt.

Haar voeding krijgt ze via een sonde die met slangetjes op haar buik is aangesloten. Aan die slangetjes zitten twee grote pompen die ze overal mee naartoe moet nemen. Ook op school was dat jarenlang een bron van spanning. Wanneer een pomp begon te piepen, moest haar moeder regelmatig langskomen om te helpen.

Nathalie herinnert zich hoe ze haar dagen voortdurend rond de school van Emma plande. Soms moest ze meerdere keren op één dag naar haar dochter toe. Zelfs wanneer ze met iemand afsprak, bleef ze binnen een kleine afstand van de school, zodat ze snel ter plaatse kon zijn. Het was voor haar een vanzelfsprekend onderdeel van het moederschap geworden, maar het maakte ook duidelijk hoeveel aandacht de ziekte van Emma voortdurend vroeg.

Pijnlijke herinneringen aan haar schooltijd

Naast de lichamelijke problemen kreeg Emma tijdens haar jeugd ook te maken met pesterijen. Vanaf groep zes begon ze steeds duidelijker te merken dat ze anders was dan andere kinderen. Ze gebruikte een kinderrollator om haar voedingspompen mee te nemen en had door haar ziekte bovendien een groeiachterstand.

Wat voor haar al moeilijk genoeg was, werd door het gedrag van leeftijdsgenoten nog zwaarder. Het pesten nam zulke ernstige vormen aan dat ze in groep acht van school moest veranderen. Ook op haar middelbare school hield het niet op.

Emma kijkt daar nog altijd met verdriet op terug. „Ik denk niet dat pesters doorhebben wat ze iemand aandoen. Ze brengen littekens aan die je er niet meer afkrijgt”, vertelt ze. Zes jaar lang bezocht ze een psycholoog om de gebeurtenissen te verwerken. Niet alleen haar ziekte, maar ook de manier waarop anderen haar behandelden, liet diepe sporen na.

Ze denkt dat haar zelfvertrouwen zonder die ervaringen misschien anders was geweest. Ook vertrouwen op andere mensen vond ze lange tijd moeilijk. De buitenwereld zag vaak vooral de slangetjes, de pompen en de hulpmiddelen, terwijl daarachter een jong meisje zat dat net als iedereen geaccepteerd wilde worden.

Muziek geeft haar de vrijheid die ze zo hard nodig heeft

Gelukkig was er vanaf jonge leeftijd ook iets waarop Emma altijd kon terugvallen: muziek. Als klein meisje zong ze al mee met liedjes uit Sister Act en K3. Later verruilde ze haar viool voor zanglessen. Toen ze op Instagram een oproep zag om zich aan te melden voor The Voice Kids, besloot ze de kans te grijpen.

Haar ouders verwachtten aanvankelijk niet dat daar iets uit zou voortkomen. Toch werd Emma geselecteerd en uiteindelijk won ze de talentenjacht. Daarmee ging een wereld voor haar open. Ze ontdekte niet alleen hoe bijzonder het was om op televisie te zingen, maar ook hoeveel plezier ze haalde uit optreden.

Op het podium veranderde er iets. De ziekte verdween natuurlijk niet, maar op dat moment hoefde ze er even niet voortdurend mee bezig te zijn. Ze kon zich volledig richten op haar stem, de muziek en het publiek. „Op het podium voel ik me vrij, dan ben ik los van de pompen en hoef ik even niet te denken aan ziek zijn. Daar voel ik me thuis. Als ik zing, ben ik de Emma die ik wil zijn.”

Die woorden laten zien hoeveel betekenis muziek voor haar heeft. Het is niet alleen een carrière waar ze hard voor werkt, maar ook een plek waar ze zichzelf kan zijn zonder dat haar medische situatie steeds op de voorgrond staat. Terwijl haar lichaam haar dagelijks grenzen oplegt, geeft zingen haar juist het gevoel dat er nog zoveel mogelijk is.

André Rieu opent de deur naar een nieuwe wereld

In 2023 kreeg Emma een bijzondere kans toen ze met haar vertolking van Voilà de finale van Ministars won. Haar optreden trok de aandacht van André Rieu, die haar uitnodigde om tijdens zijn concertreeks op het Vrijthof in Maastricht te zingen. Na de eerste show vroeg hij haar zelfs mee op tournee door Europa. Kort daarna maakte hij bekend dat ze met hem op wereldtournee zou gaan.

Voor Emma was dat een enorme stap. Niet alleen omdat ze op grote podia mocht staan, maar ook omdat ze voor het eerst de kans kreeg om de wereld buiten haar vertrouwde omgeving te ontdekken. Door de tournee kreeg ze vrijstelling van school, waar ze vanwege de pesterijen geen fijne herinneringen aan had.

„André Rieu was letterlijk mijn ticket naar de buitenwereld”, vertelde ze. De mensen uit het orkest werden voor haar als familie. Ze voelde zich opgenomen in een warme omgeving en leerde tijdens de concertreizen ontzettend veel. De ervaringen die ze daar opdeed, gaven haar zelfvertrouwen en lieten haar zien dat haar toekomst niet beperkt hoefde te blijven tot de dagelijkse zorg voor haar gezondheid.

Toch betekende de succesvolle zangcarrière niet dat haar ziekte naar de achtergrond verdween. Achter de optredens bleef een zorgvuldig georganiseerd dagelijks leven schuilgaan, waarin haar gezondheid altijd moest worden meegewogen.

Voortdurend alert op medische risico’s

Een van de belangrijkste aandachtspunten is de MIC-KEY-button op Emma’s buik. Via dit hulpmiddel wordt haar sondevoeding toegediend. Als de button per ongeluk losraakt, kan dat ernstige pijn veroorzaken en moet er snel worden gehandeld. Emma heeft dit zelf al twee keer meegemaakt en weet hoe ingrijpend zo’n situatie kan zijn.

Wanneer de opening in haar buik niet op tijd wordt beschermd, kan die binnen enkele uren dichtgroeien. Daardoor kan het opnieuw plaatsen van de button een ingewikkeld en pijnlijk proces worden. In het ziekenhuis is daarom duidelijk gemaakt dat er onmiddellijk iets in de opening moet worden geplaatst wanneer de button eruit valt.

Ook Nathalie blijft alert. Wanneer ze samen met Emma onderweg is, letten ze erop dat niemand per ongeluk aan de slangetjes trekt of eroverheen loopt. Het is een voortdurende oplettendheid die voor het gezin inmiddels vanzelfsprekend is geworden.

De ziekte beïnvloedt bovendien de keuzes die Emma als jonge vrouw kan maken. Ze is inmiddels achttien, maar heeft bijvoorbeeld nog nooit een avondje uit kunnen gaan zoals veel leeftijdsgenoten dat doen. Zulke activiteiten kosten haar te veel energie, zeker wanneer er kort daarna een optreden gepland staat. Ze moet voortdurend afwegen wat haar lichaam aankan en waar ze haar energie aan wil besteden.

Dat is niet altijd gemakkelijk. Soms wil ze gewoon meedoen met alles wat andere jongeren doen, zonder vooraf te moeten berekenen hoeveel kracht het haar zal kosten. Toch probeert ze zich niet volledig terug te trekken. Tijdens tournees kiest ze er bijvoorbeeld voor om bij haar collega’s te blijven wanneer zij eten, ook al kan ze zelf niet deelnemen aan de maaltijd. Voor haar is samen zijn belangrijker dan zich afzonderen.

Een ziekte waar nog veel te weinig over bekend is

Emma wil niet alleen haar eigen verhaal vertellen, maar ook iets betekenen voor anderen die met dezelfde aandoening leven. Daarom richtte ze Stichting Gastrostars op, de eerste patiëntenvereniging voor mensen met gastroparese. Ze hoopt dat er meer aandacht komt voor de ziekte en dat patiënten in de toekomst beter worden begrepen en geholpen.

Volgens Emma is er nog veel te weinig bekend over gastroparese. Juist omdat de aandoening zeldzaam is, kan het voor artsen moeilijk zijn om de juiste antwoorden te vinden. Zelf heeft ze ervaren hoe frustrerend het is wanneer haar klachten niet altijd serieus lijken te worden genomen.

Ze zou graag zien dat zorgverleners eerlijker durven te zijn wanneer ze iets niet weten. Voor haar hoeft een arts niet op iedere vraag onmiddellijk een antwoord te hebben. Het belangrijkste is dat een patiënt zich gehoord voelt en dat er samen naar oplossingen wordt gezocht. Meer onderzoek naar gastroparese zou volgens haar bovendien een belangrijke stap vooruit betekenen.

Ook haar ervaringen met zorgmedewerkers hebben haar gevormd. Bij het vervangen van haar MIC-KEY-button krijgt ze veel steun van Petra, die deel uitmaakt van het pedagogisch team in het ziekenhuis. Omdat de behandeling pijnlijk is, helpt Petra haar om rustig te blijven en zorgt ze ervoor dat de artsen rekening houden met wat Emma aankan. Voor de zangeres maakt die persoonlijke aandacht een wereld van verschil.

Haar dromen zijn groter dan haar ziekte

Ondanks alles wat ze heeft meegemaakt, blijft Emma vooruitkijken. Ze beseft dat haar ziekte niet zomaar zal verdwijnen en dat ze waarschijnlijk nog lange tijd rekening moet houden met de beperkingen die gastroparese met zich meebrengt. Maar ze wil haar leven niet laten bepalen door wat niet kan.

Ze heeft al veel bijzondere dingen mogen meemaken, maar haar verlanglijst is nog lang niet afgewerkt. Een deelname aan het Eurovisie Songfestival staat hoog op haar bucketlist. Daarnaast werkt ze aan haar eigen theatertour en droomt ze ervan een album op te nemen.

Haar moeder Nathalie kijkt met trots naar de manier waarop haar dochter zich heeft ontwikkeld. Ze ziet hoe Emma haar dromen omzet in concrete doelen en ondanks de moeilijke momenten oog houdt voor de mensen om haar heen. Volgens haar is Emma uitgegroeid tot een bijzondere persoonlijkheid die veel voor anderen over heeft.

Voor Emma blijft muziek ondertussen de plek waar ze haar eigen kracht terugvindt. De pompen, slangetjes en medische zorgen verdwijnen niet wanneer ze het podium opstapt. Ook de pijn en de vermoeidheid zijn niet plotseling verdwenen. Maar zodra de muziek begint, krijgt iets anders de ruimte: haar stem, haar dromen en het gevoel dat ze meer is dan haar ziekte.

Want voor Emma is zingen niet zomaar optreden. Het is het moment waarop ze even niet de patiënt hoeft te zijn, maar gewoon Emma. De jonge vrouw die vrijuit wil leven, haar dromen wil najagen en boven alles zichzelf wil kunnen zijn.