Contents
- Een liefde die vanzelfsprekend leek
- Twee kinderen, een gezin vol liefde
- Een verhuizing die meer veranderde dan ze beseften
- De dag waarop alles veranderde
- Een afscheidsbrief die alles op zijn kop zette
- De pijn van wat hij niet wist
- Alleen verder met twee jonge kinderen
- Een moeder die in herinneringen blijft bestaan
- Waarom Yoeri zijn verhaal wil delen
Een liefde die vanzelfsprekend leek
Yoeri leerde Annemarie kennen toen hij 25 was en zij 24. Het was zijn eerste werkdag bij de VVD in de Tweede Kamer. Annemarie werkte er al enkele weken en viel hem meteen op. Ze was pas afgestudeerd als bestuurskundige, zat vol ideeën en wilde de wereld verbeteren. Maar het waren niet alleen haar idealisme en enthousiasme die indruk op hem maakten.
‘Wat me meteen opviel waren haar positiviteit, haar gedrevenheid en, als ik helemaal eerlijk ben, haar uiterlijk’, vertelde Yoeri. Annemarie was precies zijn type. De aantrekkingskracht was er meteen, al groeide hun relatie stap voor stap. Ze waren collega’s en wilden niets overhaasten, maar voor Yoeri was het al snel duidelijk dat hij haar bijzonder vond.
Annemarie was iemand die niet graag stilzat. Ze nam het initiatief, bedacht spontane uitstapjes en zorgde ervoor dat bijzondere momenten niet ongemerkt voorbijgingen. ‘Pak je spullen, we gaan naar het strand’, kon ze bijvoorbeeld zeggen. Vaak had ze alles achter zijn rug al geregeld. Ook vergat ze nooit een verjaardag of een andere gelegenheid die belangrijk was voor iemand om wie ze gaf.
Na een halfjaar samen vertrok Yoeri voor zes weken naar Rwanda, een reis die hij al lang gepland had. Hoewel ze nog maar kort aan het daten waren, merkte hij hoeveel Annemarie voor hem betekende. Hij appte haar voortdurend en belde haar naar eigen zeggen soms zelfs dronken met de vraag of ze verkering met hem wilde.
Haar antwoord bleef aanvankelijk uit. ‘Vraag het me als je terug bent nog maar een keer’, zei ze. Toen Yoeri na zes weken op Schiphol landde, stond Annemarie hem daar op te wachten. Dit keer hoefde hij niet meer te vragen waar ze stonden: ze maakten hun relatie officieel.
Al snel vonden ze samen een woning in Den Haag. Later kochten ze een klushuis dat ze met hulp van familie en vrienden volledig renoveerden. Het werk was zwaar, maar samen konden ze alles aan. Annemarie hield zelfs een klusvlog bij, waarin ze haar vorderingen liet zien. Ze waren een team, en juist dat samen bouwen aan hun toekomst maakte hen gelukkig.
Twee kinderen, een gezin vol liefde
Toen de coronaperiode aanbrak, besloten Yoeri en Annemarie dat ze hun plannen anders zouden invullen. Een huwelijk en een wereldreis kwamen er niet meteen van. In plaats daarvan kozen ze ervoor om samen een gezin te stichten. Hun zoon werd geboren en het ouderschap beviel hun zo goed dat ze korte tijd later ook een dochter kregen.
De kinderen waren meer dan welkom. Voor Annemarie veranderde er veel toen ze moeder werd, maar haar liefde voor haar gezin was onmiskenbaar. Volgens Yoeri was ze een ontzettend lieve moeder die bijna alles opzijzette voor het welzijn van haar kinderen. Ze wilde dat ze niets tekortkwamen en dat ze zich veilig, geliefd en gelukkig voelden.
Toch zat er achter die zorgzaamheid ook een kwetsbaarheid. Annemarie wilde niet alleen een goede moeder zijn; ze wilde het liefst alles perfect doen. Ze legde de lat voor zichzelf steeds hoger en had moeite om zichzelf te vergeven wanneer iets niet ging zoals ze het voor ogen had.
Daarbij kreeg ze te maken met een druk die Yoeri achteraf als bijzonder zwaar beschrijft. Vooral moeders lijken zich voortdurend te moeten verantwoorden voor de keuzes die ze maken. Toen hun zoontje drie dagen per week naar de opvang ging, kreeg Annemarie opmerkingen dat ze haar kind niet zomaar moest wegbrengen. Tegelijkertijd vroegen anderen zich af waarom ze niet méér opvang regelde als ze fulltime wilde blijven werken.
Wat ze ook deed, er leek altijd wel iemand te zijn die er iets van vond.
‘Voor vaders is dat echt anders’, vertelde Yoeri. Annemarie trok zich die kritiek aan, maar de strengste stem was uiteindelijk die in haar eigen hoofd. Ze twijfelde of ze het goed genoeg deed, terwijl de mensen om haar heen juist zagen hoeveel ze voor haar kinderen overhad.
Wat Yoeri nu het meest raakt, is dat Annemarie zichzelf niet kon zien zoals hij en hun kinderen haar zagen. In haar eigen ogen was ze tekortgeschoten. Voor haar gezin was ze de moeder die alles gaf wat ze had.
Een verhuizing die meer veranderde dan ze beseften
Toen Annemarie zwanger was van hun dochter, verhuisde het gezin voor hun werk naar Brussel. Het was een ingrijpende verandering. Ze verlieten hun vertrouwde omgeving, begonnen aan nieuwe banen en moesten wennen aan een andere taal en een andere manier van leven. Ook hun zoontje moest zich aanpassen.
De verhuizing vond plaats in december. De stad voelde voor hen donker en grauw, met druk verkeer en weinig groen op de plekken waar ze kwamen. Bovendien overleed tijdens die periode plotseling hun kat Frenkie. Annemarie was daar kapot van.
Destijds dacht Yoeri dat ze zich er samen wel doorheen zouden slaan. De verhuizing was pittig geweest, maar ze hadden het gered, was zijn overtuiging. Pas achteraf begon hij te beseffen hoeveel verschillende zorgen zich bij Annemarie hadden opgestapeld.
De combinatie van een nieuwe omgeving, werk, het moederschap en haar voortdurende behoefte om alles goed te doen, bleek zwaarder dan hij had gedacht. Ook hun relatie kwam onder druk te staan. Ze zochten samen naar manieren om met de spanningen om te gaan en besloten therapie te volgen.
Annemarie ging daarnaast naar de huisarts en werd doorverwezen naar een psycholoog. Ze werd behandeld voor een burn-out en later voor angstklachten. Ondertussen worstelde ze met gedachten die steeds meer grip op haar kregen. Ze kreeg zwarte gaten in haar geheugen en raakte ervan overtuigd dat ze dingen had gedaan die in werkelijkheid niet waren gebeurd.
De angst dat ze haar eigen gedachten niet meer kon vertrouwen, maakte haar steeds onzekerder. Ze was bang voor de gevolgen van die vermeende gebeurtenissen: zou ze haar baan kunnen verliezen, haar Verklaring Omtrent het Gedrag kwijtraken of zelfs haar kinderen moeten missen?
Zo raakte ze verstrikt in een spiraal van angst en zelfverwijt. Wat voor de buitenwereld misschien niet meer leek dan een moeilijke periode, voelde voor haar vanbinnen steeds uitzichtlozer.
Volgens Yoeri werd Annemarie nooit behandeld voor een depressie, laat staan voor de suïcidale gedachten waarmee ze achteraf gezien al langere tijd rondliep. Ze vertelde niet volledig wat er in haar omging. Niet aan haar behandelaars, maar ook niet aan haar partner, vriendinnen of familie.
Na haar overlijden las Yoeri hun duizenden berichten opnieuw. Hij zocht naar signalen, naar woorden die hem hadden kunnen vertellen hoe ernstig haar situatie was. Maar het woord depressie kwam er niet in voor.
‘Ze hield heel veel voor zichzelf’, vertelde hij. Pas na haar dood ontdekte hij hoe groot de afstand was geworden tussen wat Annemarie aan de buitenwereld liet zien en wat ze zelf voelde.
De dag waarop alles veranderde
Op de dag van Annemaries overlijden zou ze met hun zoontje naar zwemles gaan. Rond 14.40 uur stuurde ze Yoeri nog een bericht: ‘I love you more.’ Hij antwoordde met een grapje en wenste haar later succes bij de zwemles.
Zijn berichten kwamen aan, maar werden niet meer gelezen.
Aanvankelijk maakte hij zich niet direct grote zorgen. Misschien was ze haar telefoon vergeten, dacht hij. Toch voelde het vreemd. Annemarie had haar mobiel bijna altijd bij zich en was normaal gesproken snel met antwoorden. Toen hij haar later opnieuw een bericht stuurde en niets terugkreeg, begon zijn ongerustheid toe te nemen.
Na zijn werk fietste hij naar huis. Haar auto stond onaangeroerd voor de deur. Dat klopte niet met het plan dat ze die middag naar zwemles zou gaan. Hij ging naar de school van hun zoon, maar ook daar werd de verwarring alleen maar groter: het jongetje was er nog en de zwemlerares liet weten dat hij niet was komen opdagen.
Yoeri begon rond te bellen en te zoeken. Niemand wist waar Annemarie was. Terwijl de minuten verstreken, groeide de angst dat er iets ernstigs was gebeurd.
Na ongeveer een uur kwam de oppas en ging Yoeri naar de politie. Hij had gehoopt dat er meteen een grootschalige zoektocht zou beginnen, maar eerst moesten de agenten zijn identiteit controleren en nagaan of Annemarie misschien thuis was.
Uiteindelijk probeerde hij zelf meer informatie te vinden. Op een oude laptop van Annemarie wist hij toegang te krijgen tot haar Gmail. Daar ontdekte hij dat ze een hotelkamer in Brussel had geboekt, opvallend genoeg op zijn naam.
Hij belde de politie en vertrok naar Brussel.
Daar kreeg zijn leven een onherroepelijke wending: Annemarie was overleden. Ze had zelf een einde aan haar leven gemaakt.
Voor Yoeri moet het nauwelijks te bevatten zijn geweest. De vrouw met wie hij een gezin had opgebouwd, met wie hij plannen had gemaakt en die nog diezelfde middag liefdevolle woorden naar hem had gestuurd, was er niet meer. Wat volgde, was niet alleen het verlies van zijn partner, maar ook de confrontatie met een werkelijkheid waarvan hij niet had geweten hoe dichtbij die was gekomen.
Een afscheidsbrief die alles op zijn kop zette
In de hotelkamer vond Yoeri briefjes waarop Annemarie had geschreven waar hij thuis cadeautjes voor de kinderen kon vinden. Zelfs in haar laatste voorbereidingen had ze aandacht besteed aan anderen. Voor de schoonmaker had ze een briefje achtergelaten met het verzoek de kamer niet binnen te gaan en de politie te bellen.
Voor hun kinderen had ze een boek gemaakt over zichzelf. Daarin stond allerlei informatie over haar leven, van haar lievelingseten tot haar lievelingskleur. Het waren herinneringen die ze voor hen had willen achterlaten, zodat ze later iets tastbaars zouden hebben van de moeder die ze zo jong verloren.
Voor Yoeri was er een brief van ongeveer twintig pagina’s.
Daarin las hij voor het eerst hoe Annemarie zich werkelijk had gevoeld. Ze beschreef haar angsten, haar gedachten en de manier waarop ze steeds meer overtuigd was geraakt dat ze als moeder had gefaald. Yoeri ontdekte bovendien dat ze al maanden eerder aan de brieven was begonnen. Haar wanhoop was dus niet plotseling ontstaan op de dag dat ze overleed.
Een van de passages bleef hem bijzonder bij. In een eerdere versie had Annemarie haar situatie beschreven als een doolhof zonder einde. Ze wilde niet dood, schreef ze, omdat hun kinderen anders zonder moeder zouden achterblijven.
Later veranderde haar gedachtegang. Ze raakte ervan overtuigd dat ze juist een last voor haar gezin was geworden. Omdat ze zoveel van haar kinderen hield, dacht ze dat ze hun leven verbeterde door zichzelf eruit weg te nemen.
Het is een gedachte die voor Yoeri nauwelijks te rijmen valt met de moeder die hij kende. Annemarie wilde haar kinderen beschermen, maar haar eigen geest had haar laten geloven dat ze hen pijn deed door er te zijn.
‘Dat vind ik het allerzieligst voor haar, dat ze niet zag wat een ontzettend lieve moeder ze was’, vertelde hij.
Die woorden raken aan de kern van zijn verdriet. Hij verloor niet alleen de vrouw van wie hij hield. Hij moet ook leven met de wetenschap dat zij zichzelf zo anders zag dan hij haar zag. Waar zij tekortkomingen zag, zag hij liefde. Waar zij dacht dat ze faalde, zag hij een moeder die haar uiterste best deed.
En waar zij geen uitweg meer zag, had hij haar graag willen laten voelen dat ze er niet alleen voor stond.
De pijn van wat hij niet wist
Achteraf kijkt Yoeri met andere ogen naar de gewone momenten die ze samen deelden. Annemarie schreef haar brieven terwijl hij met de kinderen in bad zat, terwijl ze naar Peppa Pig keken of wanneer hij haar vroeg waarom het bedritueel zo lang duurde.
Op die momenten leek het leven zijn gewone gang te gaan. Er waren kinderen die aandacht nodig hadden, huishoudelijke taken die moesten gebeuren en kleine beslommeringen die bij een gezin horen. Yoeri had niet door dat Annemarie ondertussen woorden opschreef die hij pas na haar dood zou lezen.
Het is een pijnlijke gedachte: dat iemand naast je kan zitten, met je kan praten en voor je kinderen kan zorgen, terwijl er vanbinnen iets speelt waar je geen zicht op hebt.
Yoeri zoekt naar verklaringen, maar hij weet ook dat hij de antwoorden niet allemaal zal krijgen. Hij heeft zich afgevraagd of hij meer had moeten doorvragen, of hij signalen had gemist en of een ander gesprek misschien verschil had kunnen maken.
Het schuldgevoel is een terugkerend onderdeel van zijn rouw. Ook mensen uit hun omgeving vroegen zich af of ze iets anders hadden kunnen doen. Zelfs de klusjesman, die Annemarie die dag nog een pakje had overhandigd, bleef achter met de vraag of een andere ontmoeting misschien iets had veranderd.
Toch probeert Yoeri zichzelf eraan te herinneren dat hij handelde met de kennis die hij op dat moment had. Annemarie had haar diepste gedachten niet met hem gedeeld. Hij kon niet weten wat ze niet vertelde.
‘Met de kennis van toen had ik niks anders kunnen doen’, zegt hij. Tegelijkertijd begrijpt hij dat zulke rationele gedachten het verdriet niet zomaar wegnemen. Het hoofd kan weten dat je niet verantwoordelijk bent, terwijl je hart blijft zoeken naar dat ene moment waarop alles misschien anders had kunnen lopen.
Alleen verder met twee jonge kinderen
Toen Yoeri zijn verhaal vertelde, was het vier maanden geleden dat Annemarie was overleden. Hun kinderen waren vier en twee jaar oud. Ze begrepen nog niet volledig wat er was gebeurd, en soms vond hij dat misschien maar beter. Het verlies was voor hemzelf al nauwelijks te bevatten.
Het voelde soms alsof Annemarie gewoon even weg was. Alsof ze naar het toilet was gegaan en elk moment terug kon komen, behalve dat het wachten steeds langer duurde en hij diep vanbinnen wist dat ze niet meer zou terugkeren.
Haar afwezigheid is voelbaar in grote én kleine momenten. Hun dochter werd zindelijk, een mijlpaal die Annemarie graag had meegemaakt. Hun zoon vierde zijn verjaardag voor het eerst zonder zijn moeder. Bij zulke gebeurtenissen voelt Yoeri hoezeer er iemand ontbreekt die er altijd bij had moeten zijn.
Maar het gemis zit ook in praktische dingen. Annemarie kocht bijvoorbeeld de kleding voor de kinderen. Toen Yoeri voor de begrafenis iets nieuws voor hen wilde aanschaffen, wist hij niet welke maten ze droegen. Hij moest oude berichten terugzoeken om het antwoord te vinden.
Het zijn ogenschijnlijk kleine details, maar ze laten zien hoe een gezamenlijk leven uit talloze afspraken en gewoontes bestaat. Wanneer één persoon wegvalt, verdwijnen niet alleen de grote toekomstplannen. Ook de vanzelfsprekendheden vallen weg. De taken die ooit verdeeld waren, komen plotseling op de schouders van één ouder terecht.
Yoeri moet nu zelf beslissen over de opvoeding, het dagelijks leven en de toekomst van het gezin. Ook de vraag of ze in Brussel blijven of naar Nederland terugkeren, moet hij alleen beantwoorden.
Gelukkig staat hij er niet volledig alleen voor. Zijn ouders en die van Annemarie helpen waar ze kunnen. Ook andere familieleden zijn betrokken, en ouders van de school van zijn zoon koken regelmatig voor het gezin.
Die steun betekent veel. Maar ze kan niet wegnemen dat Yoeri degene is die ‘s avonds met de kinderen naar huis gaat, voor hen zorgt en probeert een toekomst op te bouwen zonder de vrouw met wie hij die toekomst had bedacht.
Hij moet niet alleen leren leven met zijn eigen verdriet, maar ook een veilige wereld blijven bieden aan twee kinderen die hun moeder nog nodig hebben.
Een moeder die in herinneringen blijft bestaan
Yoeri probeert Annemarie niet alleen te herinneren aan de manier waarop ze is overleden. Hij wil vooral vasthouden wie ze was: de vrouw die spontaan een stranduitstapje organiseerde, die zich met enthousiasme op een verbouwing stortte, die verjaardagen onthield en die haar kinderen met liefde omringde.
Hij heeft negen jaar aan foto’s en filmpjes die hij later met hen kan bekijken. Ook de boeken die Annemarie voor hen achterliet, zullen hen helpen om hun moeder te leren kennen. Ze bevatten kleine details over haar persoonlijkheid en haar leven, herinneringen die anders misschien verloren zouden zijn gegaan.
Yoeri is trots op zijn kinderen, die veel van hun moeder hebben. In hun gezichten en gewoontes ziet hij soms iets van Annemarie terug. Dat kan troost bieden, maar het maakt het gemis ook pijnlijk concreet. Zij groeit niet meer met hen mee. Ze zal hun nieuwe woorden niet horen, hun volgende verjaardagen niet meemaken en niet zien wie ze uiteindelijk worden.
‘Annemarie blijft altijd 34’, vertelde hij. Die gedachte werd extra voelbaar toen hij in de trein een ouder koppel zag. Even voelde hij jaloezie: zij hadden de tijd gekregen om samen ouder te worden, terwijl zijn eigen toekomst met Annemarie abrupt was afgebroken.
Toch wil hij niet dat haar laatste dagen het enige verhaal worden dat over haar blijft bestaan. In haar brief schreef Annemarie dat ze de jaren met haar gezin als de mooiste van haar leven had beschouwd. Yoeri kijkt op dezelfde manier terug op hun gezamenlijke tijd.
Hij had alleen zo graag meer tijd gehad.
‘Ik had zo weer voor negen jaren getekend. Ook voor negentig.’
Het is een eenvoudige uitspraak, maar daarin ligt het verdriet van een toekomst die nooit werkelijkheid zal worden. Meer verjaardagen, meer vakanties, meer gewone dagen samen. Meer kansen om haar eraan te herinneren dat ze niet perfect hoefde te zijn om geliefd te worden.
Waarom Yoeri zijn verhaal wil delen
Over zelfdoding werd in Yoeri’s leven nauwelijks gesproken voordat hij Annemarie verloor. Hij was zich niet bewust van hoe vaak mensen ermee te maken krijgen en hoe moeilijk het kan zijn om te herkennen wat iemand vanbinnen doormaakt.
Juist daarom besloot hij zijn verhaal te vertellen. Niet omdat hij achteraf met zekerheid kan zeggen wat Annemarie had kunnen redden, maar omdat hij hoopt dat anderen eerder het gesprek aangaan dan zij dat deden.
Hij vraagt mensen om niet te snel te oordelen over iemand die door een psychische crisis wordt getroffen. Na Annemaries overlijden hoorde hij opmerkingen van mensen die zich afvroegen hoe ze dit haar kinderen had kunnen aandoen. Zulke reacties doen hem pijn, omdat ze volgens hem onvoldoende rekening houden met de werkelijkheid waarin iemand met ernstige psychische klachten kan terechtkomen.
Annemarie dacht dat haar gezin beter af zou zijn zonder haar. Dat was niet de werkelijkheid, maar op dat moment voelde het voor haar wel zo. De gedachte dat ze een last was geworden, had haar blik op zichzelf en haar geliefden volledig veranderd.
Yoeri wil dat mensen begrijpen hoe groot de afstand kan zijn tussen wat iemand van buiten laat zien en wat er vanbinnen gebeurt. Iemand kan blijven werken, voor kinderen zorgen en liefde tonen, terwijl diegene tegelijkertijd worstelt met gedachten waar niemand iets van weet.
Hij vraagt zich nog altijd af of een gesprek een verschil had kunnen maken. Als hij eerder had geweten hoe diep Annemarie vastzat, had hij misschien andere vragen gesteld of sterker aangedrongen op hulp. Maar hij kan niet weten wat er dan was gebeurd.
Wat hij wel weet, is dat hij had gewild dat ze haar angst met iemand had gedeeld. Met hem, met een vriendin of met een professionele hulpverlener die zonder oordeel naar haar kon luisteren.
Zijn boodschap is daarom niet dat geliefden altijd kunnen voorkomen dat iemand zichzelf iets aandoet. Wel dat niemand met zulke gedachten alleen zou moeten hoeven blijven en dat het belangrijk is om achter de eerste antwoorden te durven vragen of er misschien meer speelt.
Wie zelf met suïcidale gedachten worstelt, hoeft niet te wachten tot het ondraaglijk wordt om hulp te zoeken. Praten met iemand die je vertrouwt of met een professionele hulpverlener kan een eerste stap zijn. Bij acuut gevaar is het belangrijk onmiddellijk hulp in te schakelen.
Voor Yoeri blijft het verlies van Annemarie een wond die niet zomaar zal verdwijnen. Hij moet verder, ook op dagen waarop hij niet weet hoe. Hij moet zijn kinderen troosten, beslissingen nemen en hun moeder levend houden in verhalen, foto’s en kleine herinneringen.
En ergens blijft die ene gedachte terugkomen: dat Annemarie zoveel liefde had voor haar kinderen, maar op het moeilijkste moment niet meer kon zien hoeveel zij voor hen betekende.
‘Ik vind het erg dat ze niet zag wat een lieve moeder ze was.’
Het is de zin waarin Yoeri’s verdriet misschien wel het duidelijkst samenkomt. Hij kan haar niet meer bereiken en haar niet meer laten zien hoe geliefd ze was. Wat hij nog wel kan doen, is hun kinderen vertellen wie hun moeder was, hoeveel ze van hen hield en hoe graag ze het goed wilde doen.
Zo probeert hij, dag na dag, een leven op te bouwen waarin het gemis een plaats krijgt. Niet door te doen alsof Annemarie er nooit is geweest, maar door haar liefde mee te nemen in de toekomst die hij nu alleen met hun kinderen moet vormgeven.

