Vooral voor Wiek is de werkelijkheid moeilijk te bevatten. Een kind kan begrijpen dat iemand ziek is en dat mama in het ziekenhuis ligt, maar het definitieve karakter van een overlijden laat zich niet zomaar uitleggen. Een lege stoel aan tafel, een jas die blijft hangen en een slaapkamer die stil blijft, kunnen soms meer zeggen dan duizend woorden.
Contents
De vraag die geen vader wil horen
De vraag ‘Waar is mama, papa?’ wordt in het verhaal het pijnlijke symbool van de nieuwe werkelijkheid waarin Chris en Wiek terecht zijngekomen. Achter die eenvoudige woorden schuilt een wereld van verwarring: waarom komt mama niet meer thuis, waarom is ze er ineens niet meer en waarom kan niemand ervoor zorgen dat ze terugkomt?
Voor Chris moet juist dat moment bijzonder zwaar zijn. Hij moet zelf proberen te rouwen om zijn partner, terwijl hij tegelijkertijd degene is die zijn zoon houvast moet geven. Er bestaat geen handleiding voor het vertellen van zo’n onvoorstelbare boodschap aan een kind.
Het verdriet laat zich bovendien niet alleen zien in grote momenten. Het kan onverwacht opduiken tijdens het ontbijt, bij het naar bed gaan of wanneer Wiek iets meemaakt dat hij vroeger onmiddellijk met zijn moeder zou hebben gedeeld.
Een huis waarin alles aan Paulien herinnert
Voor het gezin is het verlies daardoor voortdurend voelbaar. Paulien was niet alleen de bekende schrijfster die Nederland jarenlang liet lachen en nadenken, maar vooral de vrouw die thuis aanwezig was in de meest gewone momenten van het dagelijks leven.
Dat maakt het afscheid zo moeilijk. Haar boeken en voorstellingen blijven bestaan, haar stem blijft hoorbaar in oude opnames en haar woorden blijven doorleven bij lezers en kijkers. Maar voor Chris en Wiek ontbreekt juist datgene wat voor een gezin vanzelfsprekend was: haar aanwezigheid in huis.
Een moeder die een kind troost, een verhaal vertelt of simpelweg naast hem zit, lijkt op het moment zelf misschien onbeduidend. Pas wanneer die momenten definitief verdwijnen, wordt duidelijk hoeveel betekenis ze hadden.
Chris moet sterk zijn terwijl hij zelf breekt
Chris Bajema staat nu voor een dubbele opgave. Hij draagt niet alleen zijn eigen verdriet om de vrouw met wie hij jarenlang zijn leven deelde, maar probeert tegelijkertijd voor Wiek een veilige omgeving te blijven bieden.
Dat betekent dat hij op moeilijke momenten woorden moet vinden die hij zelf misschien helemaal niet heeft. Hij moet vragen beantwoorden waarvoor zelfs een volwassene nauwelijks een antwoord kan bedenken.
De gedachte dat een kind telkens opnieuw kan vragen wanneer mama thuiskomt, maakt rouw bijzonder meedogenloos. Want hoe vaak je het ook probeert uit te leggen, de waarheid blijft even hard: deze keer komt mama niet meer door de voordeur.
Een strijd die begon met hoop
Paulien Cornelisse overleed op vijftigjarige leeftijd na haar strijd tegen kanker. De ziekte werd in 2024 bij haar vastgesteld en had grote gevolgen voor haar werk en dagelijks leven.
Toch bleef haar liefde voor schrijven, taal en cabaret lang zichtbaar. Waar mogelijk bleef ze actief en liet ze zien waarom ze door zoveel mensen werd bewonderd. Haar scherpe observaties en kenmerkende humor verdwenen niet zomaar omdat haar leven steeds meer door ziekte werd beheerst.
Voor haar familie was er ondertussen een andere werkelijkheid. Achter de bekende naam en het publieke succes stond een vrouw die thuis gewoon Paulien was: partner, moeder en degene met wie de gewone dagen werden gedeeld.
Nederland verliest een unieke stem
Paulien bouwde in de loop der jaren een indrukwekkend oeuvre op. Ze brak breed door met Taal is zeg maar echt mijn ding en groeide uit tot een van de meest herkenbare stemmen in de Nederlandse taalwereld.
Ook op het podium maakte ze grote indruk. In 2007 behaalde ze de tweede plaats op het Leids Cabaret Festival en drie jaar later ontving ze voor Dagbraken de Neerlands Hoop.
Met haar observaties wist ze iets bijzonders te doen: ze maakte van gewone woorden, gewoontes en menselijke eigenaardigheden materiaal waarmee een groot publiek zich kon herkennen. Haar humor hoefde daarvoor zelden luid of hard te zijn. Juist haar scherpe blik en rustige manier van vertellen maakten haar zo geliefd.
Voor Nederland een icoon, voor Wiek gewoon mama
Sinds haar overlijden stromen de reacties uit de culturele wereld binnen. Collega’s, lezers en kijkers staan stil bij een vrouw die met haar boeken, voorstellingen en televisieoptredens een blijvende indruk heeft achtergelaten.
Maar binnen de muren van haar eigen huis krijgen al die prijzen, boeken en eerbetonen een heel andere betekenis. Daar is Paulien geen cultureel icoon, maar de moeder die wordt gemist.
Dat verschil maakt het verdriet misschien wel zo schrijnend. Nederland kan haar nalatenschap vieren en haar werk blijven lezen, terwijl Chris en Wiek vooral geconfronteerd worden met de dagelijkse stilte die haar afwezigheid heeft achtergelaten.
‘Waarom komt ze niet meer thuis?’
Voor Wiek moet het besef van verlies zich waarschijnlijk stap voor stap ontvouwen. Vandaag kan hij begrijpen dat mama er niet is, terwijl morgen een herinnering opnieuw de vraag kan oproepen waarom ze niet terugkomt.
Voor Chris betekent dat dat hij steeds opnieuw naast zijn zoon moet staan op momenten waarop ook zijn eigen verdriet naar boven komt. Hij kan de pijn niet wegnemen en hij kan Paulien niet terugbrengen. Het enige wat hij kan doen, is Wiek vasthouden en hem laten voelen dat hij niet alleen is.
Juist daarin schuilt de meest aangrijpende kant van hun nieuwe werkelijkheid. De herinnering aan Paulien zal niet verdwijnen. Haar boeken blijven bestaan, haar humor blijft klinken en de verhalen over haar zullen nog jarenlang worden verteld.
Maar voor één kleine jongen blijft er vooral één eenvoudige waarheid over: hij heeft zijn moeder verloren. En wanneer hij op een stil moment opnieuw vraagt waarom ze niet meer thuiskomt, zal Chris hem moeten vasthouden terwijl hij zelf probeert overeind te blijven.


