‘We hielden vast aan elk sprankje hoop…’ – Chris Bajema breekt volledig voor de camera’s en deelt het meest hartverscheurende nieuws over zijn geliefde vrouw Paulien Cornelisse: ‘Tot het allerlaatste moment hield ze mijn hand vast… terwijl we allebei voelden dat het afscheid steeds dichterbij kwam…’

4 min read

Achter de schermen speelde zich de afgelopen tijd een strijd af die voor veel mensen nauwelijks zichtbaar was. Cornelisse probeerde, zolang haar gezondheid het toeliet, haar werk en haar vertrouwde leven voort te zetten. Voor haar publiek bleef ze vooral de geestige, scherpe en herkenbare vrouw die met één eenvoudige observatie een hele zaal aan het lachen kon krijgen.

Contents
  1. Elk sprankje hoop bleef belangrijk
  2. Het afscheid kwam dichterbij
  3. Chris Bajema blijft achter met een onvoorstelbaar verlies
  4. Van het podium naar een stille strijd
  5. De vrouw achter de lach
  6. Geen woorden kunnen dit verlies dragen

Elk sprankje hoop bleef belangrijk

Toen ongeveer twee jaar geleden bekend werd dat Cornelisse kanker had, begon voor haar en haar naasten een moeilijke periode. Ze werd medisch behandeld en onderging onder meer chemotherapie, terwijl ze tegelijkertijd probeerde zo veel mogelijk van haar creatieve werk te blijven doen.

Voor Bajema moet iedere periode van verbetering daarom extra kostbaar zijn geweest. Hoop en angst konden dicht naast elkaar bestaan: de ene dag was er ruimte om vooruit te kijken, terwijl de volgende dag de werkelijkheid van haar ziekte zich opnieuw nadrukkelijk liet voelen.

Juist daarom kwam het bericht dat ze niet langer voldoende energie had om haar geplande voorstellingen te spelen zo hard aan. Theater DeLaMar maakte op de dag van haar overlijden bekend dat de voorstellingen niet konden doorgaan vanwege haar gezondheid.

Het afscheid kwam dichterbij

Voor de buitenwereld was die annulering een verdrietig signaal. Voor haar naasten moet het besef nog veel zwaarder hebben gewogen. De vrouw die zo lang had geprobeerd actief te blijven, moest steeds meer rekening houden met de grenzen die haar lichaam haar oplegde.

In de laatste fase draaide het daardoor steeds minder om optredens, boeken of deadlines en steeds meer om de mensen die het dichtst bij haar stonden. Haar partner en zoon bleven dichtbij terwijl de ziekte steeds meer ruimte in haar leven innam.

Het beeld van twee mensen die ondanks alles blijven hopen, raakt precies aan wat haar overlijden zo aangrijpend maakt. Niet omdat de liefde of de hoop verdween, maar juist omdat beide zo lang overeind werden gehouden.

Chris Bajema blijft achter met een onvoorstelbaar verlies

Voor Chris Bajema is het verlies niet het overlijden van een bekende Nederlandse cabaretière, maar het wegvallen van de vrouw met wie hij zijn leven deelde. Hun zoon Wiek moet bovendien verder zonder zijn moeder.

Waar bewonderaars afscheid nemen van Paulien Cornelisse als schrijfster en theatermaker, blijven haar naasten achter met de herinneringen aan de vrouw achter het podium. De momenten die nooit in een krant verschenen, de gesprekken thuis en de kleine dagelijkse gewoontes krijgen na haar overlijden een betekenis die niemand van buitenaf volledig kan kennen.

Dat maakt het verdriet zo persoonlijk. Haar publiek verloor een geliefde stem, maar Bajema verloor zijn levenspartner.

Van het podium naar een stille strijd

Cornelisse stond aan het begin van deze eeuw voor het eerst nadrukkelijk in de theaterwereld. Aanvankelijk vormde ze samen met Irene van der Aart een cabaretduo. Later ging ze zelfstandig verder en groeide ze uit tot een van de meest herkenbare stemmen binnen het Nederlandse cabaret.

In 2007 eindigde ze als tweede bij het Leids Cabaret Festival. Drie jaar later ontving ze voor Dagbraken de Neerlands Hoop. Haar kracht lag in haar bijzondere vermogen om taal en alledaagse situaties zo te bekijken dat het publiek zichzelf erin herkende.

Maar haar bekendheid groeide vooral door haar werk als schrijfster. Met Taal is zeg maar echt mijn ding brak ze in 2009 definitief door bij een groot lezerspubliek. Het boek werd een bestseller en werd later verfilmd.

Daarna verschenen onder meer En dan nog iets, De verwarde cavia en Taal voor de leuk. Ook als columnist bleef Cornelisse actief, eerst bij NRC en later bij de Volkskrant.

De vrouw achter de lach

Juist haar talent om anderen aan het lachen te maken maakt haar overlijden voor veel bewonderaars extra aangrijpend. Cornelisse was iemand die ogenschijnlijk kleine dingen groot kon maken: een merkwaardige zin, een ongemakkelijk gesprek of een vreemde gewoonte op kantoor kon in haar handen uitgroeien tot herkenbare humor.

Met De verwarde cavia – Terug op kantoor won ze uiteindelijk de NS Publieksprijs. Het succes van haar werk liet zien hoe sterk haar stem bij lezers was doorgedrongen.

Maar achter die publieke glimlach zat ondertussen een vrouw die haar eigen strijd moest voeren. Haar ziekte veranderde niet wie ze voor haar publiek was, maar bepaalde steeds meer wat haar lichaam nog toeliet.

Geen woorden kunnen dit verlies dragen

Wanneer de camera’s verdwijnen en de theaterzalen stilvallen, blijft voor Bajema vooral het persoonlijke gemis over. Geen nieuwe voorstelling, geen nieuw boek en geen nieuwe column kan het gat vullen dat met haar overlijden is ontstaan.

De woorden die in de emotionele berichtgeving aan Bajema worden toegeschreven, vatten vooral het verdriet samen van een partner die tot het einde hoop bleef houden. Het precieze verloop van hun laatste momenten behoort tot hun privéleven, maar duidelijk is dat Cornelisse tot het einde werd omringd door mensen die haar liefhadden.

Voor haar bewonderaars blijft de herinnering aan haar werk. Voor haar familie blijft de herinnering aan Paulien als partner en moeder.

En misschien is dat uiteindelijk het pijnlijkste aan haar overlijden: Nederland verloor een vrouw die jarenlang anderen liet glimlachen, terwijl haar eigen naasten nu moeten leren leven met een stilte die nooit meer helemaal zal verdwijnen. De hoop waarop ze zo lang hebben vastgehouden, heeft plaatsgemaakt voor afscheid — maar de liefde voor Paulien Cornelisse blijft.