‘Jarenlang zweeg de aarde, maar het forensisch rapport legt nu een gruwel bloot die niemand kan bevatten…’ – Deskundigen laten de aanwezigen in het assisenhof verbijsterd achter met de ontluisterende feiten over de dood van Maud (8 ) en Ona (5) op de boerderij in Oostkamp. Forensische experts schetsten hoe de zusjes minutenlang vochten om lucht voordat ze definitief het bewustzijn verloren. De getuigenissen voor de jury over die fatale acht minuten leggen bloot wat er werkelijk gebeurde met twee onschuldige levens die tot hun laatste snik vochten tegen een wurggreep waaruit geen ontsnappen mogelijk was…

7 min read

Voor de nabestaanden was het geen gewone uiteenzetting van medische feiten. Achter iedere minuut die de deskundige beschreef, stonden twee kinderen van acht en vijf jaar oud, wier leven op 16 november 2022 op de boerderij in Waardamme, bij Oostkamp, abrupt eindigde.

Contents
  1. Een proces dat na jaren opnieuw de wonden opent
  2. De vraag die de moeder jarenlang achtervolgde
  3. De medische tijdlijn van die fatale minuten
  4. Een getuigenis die de rechtszaal stil kreeg
  5. Niet alles wat wordt voorgesteld, is een vaststaand feit
  6. Twee kinderen, twee namen die nooit vergeten mogen worden
  7. Een gezin dat nooit meer hetzelfde werd
  8. De voorgeschiedenis komt opnieuw op tafel
  9. De woorden van de wetsdokter blijven nazinderen
  10. De stilte in de rechtszaal
  11. Wat er uiteindelijk overblijft

Een proces dat na jaren opnieuw de wonden opent

Op 24 september 2026 begon in Brugge het assisenproces tegen Chris Vanhaverbeke, inmiddels 48 jaar oud. Hij wordt ervan beschuldigd zijn dochters Maud en Ona te hebben gedood en hun moeder te hebben willen ombrengen.

De feiten dateren van woensdag 16 november 2022. Vanhaverbeke haalde zijn dochters die middag van school en bracht hen naar de hoeve aan de Sijslostraat in Waardamme. Later die avond werden de meisjes dood aangetroffen. Hun vader was toen niet meer op de boerderij en werd diezelfde avond opgepakt.

De zaak speelde zich af tegen de achtergrond van een bijzonder moeilijke scheiding. Volgens eerdere berichtgeving was de verhouding tussen de ouders ernstig verstoord en waren er al voor de feiten verschillende meldingen en klachten geweest.

Tijdens het proces kwam bovendien naar voren dat Vanhaverbeke volgens de berichtgeving verklaarde dat hij uit wraak had gehandeld. Hij zou hebben gezegd dat het voor hem gemakkelijker was zijn kinderen te doden dan zichzelf.

De vraag die de moeder jarenlang achtervolgde

Voor de moeder van Maud en Ona ging het onderzoek echter niet alleen over de vraag wie verantwoordelijk was voor de dood van haar dochters.

Er was ook een veel persoonlijkere vraag die haar bleef achtervolgen: waren haar kinderen nog bij bewustzijn toen ze stierven? Hadden ze beseft wat er gebeurde? Hadden ze geleden?

Haar advocaat maakte eerder duidelijk dat juist die vragen voor de moeder bijzonder belangrijk waren. Geen enkel antwoord kon haar dochters terugbrengen, maar ze wilde weten wat er zich in hun laatste momenten had afgespeeld.

Op 19 december 2022 vond daarom op de boerderij een reconstructie plaats. Die duurde meer dan vier uur. Onderzoekers probeerden samen met de verdachte stap voor stap te reconstrueren wat er die bewuste dag was gebeurd.

Voor de familie moet die reconstructie een bijzonder pijnlijke confrontatie met het verleden zijn geweest. De plaats waar Maud en Ona hun laatste uren doorbrachten, werd opnieuw het decor van een onderzoek naar hun dood.

De medische tijdlijn van die fatale minuten

Jaren later werd tijdens het assisenproces opnieuw naar die laatste momenten gekeken, ditmaal vanuit medisch oogpunt.

Wetsdokter Lieven Wostyn legde de jury uit wat er lichamelijk gebeurt wanneer iemand door verstikking steeds minder zuurstof krijgt. Volgens zijn verklaring duurt de eerste fase ongeveer drie minuten.

Daarna zou nog ongeveer vijf minuten bewustzijn kunnen volgen, voordat onomkeerbare hersenschade ontstaat. Volgens de medische schatting kan vanaf dat punt het hart uiteindelijk nog enkele minuten blijven functioneren.

De verschillende tijdsfasen vormden samen het beeld van een proces dat niet in één ogenblik voorbij is. Voor de jury werd duidelijk dat zuurstoftekort het lichaam stap voor stap aantast en dat het moment waarop hersenschade onomkeerbaar wordt, medisch kan worden benaderd maar niet als een exact afgetelde seconde kan worden vastgesteld.

De genoemde acht minuten moeten daarom worden begrepen als een medische schatting en niet als een letterlijk gemeten kloktijdstip.

Een getuigenis die de rechtszaal stil kreeg

De uitleg van de wetsdokter maakte volgens de verslaggeving diepe indruk in het assisenhof.

Dat is niet moeilijk voor te stellen. Een medische uiteenzetting over zuurstoftekort krijgt een heel andere betekenis wanneer de jury weet dat het gaat om twee kinderen die pas acht en vijf jaar oud waren.

Wostyn gebruikte op vraag van de procureur-generaal het woord ‘helse’ om de doodsstrijd te omschrijven. Daarmee werd de medische getuigenis ook voor de aanwezige familie bijzonder confronterend.

Bij Ona stelde de wetsarts daarnaast verse letsels aan haar hand vast. Over mogelijke sporen in de nek van de verdachte verklaarde hij dat hij geen touwsporen had vastgesteld.

Elk afzonderlijk detail kreeg daardoor gewicht in de rechtszaal. Niet omdat één medisch element het volledige verhaal vertelt, maar omdat de jury verschillende stukken van de reconstructie naast elkaar moet leggen.

Niet alles wat wordt voorgesteld, is een vaststaand feit

De emotionele voorstelling van de laatste momenten maakt deze zaak bijzonder aangrijpend, maar het proces vereist ook een duidelijk onderscheid tussen wat deskundigen daadwerkelijk hebben vastgesteld en wat later als verhaal rond de zaak is ontstaan.

Zo bestaat er geen betrouwbare publieke bevestiging dat Maud of Ona letterlijk de woorden ‘Papa, ik ben zo bang’ hebben uitgesproken. Die zin kan de angst en machteloosheid rond de zaak verbeelden, maar mag niet als een bewezen laatste uitspraak van een van de meisjes worden voorgesteld.

Wat wel uit het dossier en de medische getuigenis naar voren komt, is dat de meisjes door verstikking om het leven kwamen en dat de wetsdokter de lichamelijke gevolgen daarvan voor de jury uitvoerig beschreef.

De rechtbank moet vervolgens beoordelen hoe alle medische, forensische en andere elementen zich tot elkaar verhouden.

Twee kinderen, twee namen die nooit vergeten mogen worden

Maud werd geboren op 6 mei 2014. Ze was acht jaar oud toen ze stierf.

Haar zusje Ona werd geboren op 2 februari 2017 en was vijf.

Hun dood liet niet alleen een leegte achter binnen hun gezin, maar raakte ook de gemeenschap rond Oostkamp, Waardamme en Ruddervoorde diep. Een week na het familiedrama kwamen honderden mensen samen in de Sint-Eligiuskerk om afscheid te nemen.

Familieleden, vrienden, klasgenootjes, inwoners en sympathisanten probeerden de moeder en haar familie in die eerste donkere periode te steunen.

Maar voor de nabestaanden hield het verdriet niet op na de begrafenis. Het onderzoek ging verder, de reconstructie volgde en uiteindelijk kwam de zaak jaren later voor het assisenhof.

Een gezin dat nooit meer hetzelfde werd

Een jaar na de feiten sprak de moeder voor het eerst publiekelijk over haar verlies. Haar woorden maakten duidelijk hoe volledig haar leven was veranderd.

Ze sprak over een gezin dat was verwoest en over een gemis dat iedere dag voelbaar bleef. Tegelijkertijd wilde ze vooral dat Maud en Ona niet zouden worden gereduceerd tot de omstandigheden van hun dood.

Voor haar waren het in de eerste plaats haar dochters.

Dat menselijke perspectief staat tijdens een assisenproces voortdurend tegenover de technische werkelijkheid van een strafonderzoek. Voor deskundigen gaat het over letsels, zuurstoftekort, tijdsintervallen en reconstructies. Voor een moeder gaat het over twee kinderen die nooit meer thuiskomen.

De voorgeschiedenis komt opnieuw op tafel

Tijdens het proces wordt bovendien teruggeblikt op de periode vóór 16 november 2022.

De echtscheiding tussen de ouders verliep volgens eerdere berichtgeving bijzonder moeizaam. Er waren al meldingen en klachten geweest en onderzoekers bekeken ook andere gebeurtenissen die mogelijk verband hielden met de spanningen binnen het gezin.

Zo werd tijdens het onderzoek gekeken naar gemanipuleerde elektriciteitskabels in de woning. Het parket onderzocht of daarbij sprake kon zijn geweest van een poging om de moeder te doden.

Vanhaverbeke ontkende volgens eerdere berichtgeving dat de kabels bedoeld waren om zijn ex-vrouw om het leven te brengen. Hij verklaarde dat hij de zoektocht naar de kinderen moeilijker wilde maken.

Al deze elementen worden tijdens het proces naast elkaar gelegd. Het is uiteindelijk aan de jury om de bewijsmiddelen en verklaringen binnen het juridische kader van de zaak te beoordelen.

De woorden van de wetsdokter blijven nazinderen

De getuigenis van Lieven Wostyn vormde een van de zwaarste momenten van het proces omdat ze een antwoord probeerde te geven op precies datgene waar de moeder jarenlang mee heeft geworsteld.

Niet alle vragen kunnen door forensische wetenschap volledig worden beantwoord. Een medische reconstructie kan een tijdlijn schetsen en uitleggen wat het lichaam tijdens zuurstoftekort ondergaat, maar ze kan niet ieder persoonlijk detail van de laatste momenten van een slachtoffer reconstrueren.

Toch gaf de verklaring de jury een belangrijk medisch kader.

De ongeveer acht minuten waarover werd gesproken, zijn daardoor een essentieel onderdeel geworden van de procesdag. Niet als een exacte stopwatch, maar als een poging om te begrijpen hoe het fatale proces zich lichamelijk kan hebben voltrokken.

De stilte in de rechtszaal

Wanneer deskundigen over zulke feiten spreken, verandert de sfeer in een rechtszaal onvermijdelijk.

Volgens de verslaggeving was er tijdens de medische uitleg grote stilte en waren er emotionele reacties bij aanwezigen. Voor de familie moet het bijzonder zwaar zijn geweest om jaren na het overlijden opnieuw geconfronteerd te worden met details over de omstandigheden waarin hun dochters stierven.

Toch is precies die reconstructie een onderdeel van het proces. De jury moet proberen om, op basis van deskundigen en ander bewijsmateriaal, te begrijpen wat er is gebeurd.

Daarbij blijven de grenzen van het beschikbare bewijs belangrijk.

Wat er uiteindelijk overblijft

De komende procesdagen zullen verdere getuigenissen en bewijsmateriaal brengen. De jury zal alle elementen moeten beoordelen voordat een beslissing kan worden genomen over de beschuldigingen tegen Chris Vanhaverbeke.

Voor de moeder en de familie verandert geen enkele procesdag het meest fundamentele feit: Maud en Ona komen niet meer terug.

Maar het proces kan wel proberen antwoorden te geven op vragen die sinds november 2022 zijn blijven bestaan.

Wie de medische getuigenis hoort, ziet misschien vooral cijfers, tijdsintervallen en lichamelijke reacties. Voor de familie hebben die minuten echter een veel diepere betekenis. Het zijn de laatste minuten van twee kinderen die nog een heel leven voor zich hadden.

Maud was acht. Ona was vijf.

Hun namen zijn inmiddels verbonden aan een zaak die jarenlang door het onderzoek en nu door het assisenproces wordt gedragen. Maar achter alle juridische documenten, reconstructies en forensische rapporten blijven twee kinderen staan die door hun familie niet herinnerd willen worden als een dossier, maar als dochters, zusjes, vriendinnetjes en geliefde kinderen.

En precies daar ligt de zwaarste waarheid van deze zaak: geen enkel deskundigenrapport kan vertellen hoe hun toekomst eruit had kunnen zien. Het kan alleen proberen te reconstrueren wat er is gebeurd toen die toekomst abrupt werd afgenomen.